Prof. Mirosław Matyja, wykładowca Akademii Demokracji Bezpośredniej, był gościem Klubu Gospodarczego Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej. Spotkanie poświęcone było roli obywateli w procesach decyzyjnych oraz możliwości szerszego wykorzystania mechanizmów demokracji bezpośredniej w Polsce.

Referendum przeprowadzone w Islandii 29 sierpnia 2026 roku stanowi interesujący przykład wykorzystania instrumentów demokracji bezpośredniej w procesie podejmowania decyzji o strategicznym znaczeniu dla państwa. Obywatele zostali zapytani o to, czy Islandia powinna wznowić negocjacje dotyczące członkostwa w Unii Europejskiej.

Referendum przeprowadzone w Islandii 29 sierpnia 2026 roku stanowi interesujący przykład wykorzystania instrumentów demokracji bezpośredniej w procesie podejmowania decyzji o strategicznym znaczeniu dla państwa. Obywatele zostali zapytani o to, czy Islandia powinna wznowić negocjacje dotyczące członkostwa w Unii Europejskiej.

Polski system edukacji jest przedmiotem licznych reform, często zmienianych wraz z kolejnymi rządami. Referendum mogłoby pozwolić obywatelom wypowiedzieć się na temat kierunku rozwoju szkoły, programu nauczania, obowiązku szkolnego czy finansowania edukacji.

W Polsce regularnie powraca debata dotycząca podziału kompetencji pomiędzy prezydentem, rządem i parlamentem. Niektórzy opowiadają się za wzmocnieniem pozycji prezydenta, inni za systemem bardziej zbliżonym do parlamentarnego.

Referendum ogólnokrajowe jest jednym z najważniejszych narzędzi demokracji bezpośredniej. Pozwala obywatelom wypowiedzieć się w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa, w odróżnieniu od wyborów parlamentarnych, w których wybiera się partyjnych przedstawicieli do parlamentu. W praktyce referendum to jest stosowane bardzo rzadko, jednak wiele kwestii, które od lat budzą społeczne spory, mogłoby zostać rozstrzygniętych właśnie w ten sposób.

Polska ochrona zdrowia od wielu lat znajduje się w stanie permanentnego kryzysu. Pacjenci skarżą się na wielomiesięczne kolejki do specjalistów, przepełnione szpitale, niedobory personelu medycznego oraz rosnące koszty leczenia prywatnego i korupcję. Kolejne rządy zapowiadają reformy, jednak większość z nich ma charakter fragmentaryczny i nie rozwiązuje podstawowych problemów systemu.

Chciałem się ustosunkować do wypowiedzi osób, które negatywnie zareagowały na moje ostatnie teksty na temat potrzeby zmiany Konstytucji RP. Szczególnie zastanowiły mnie wypowiedzi sugerujące, że nowelizacja Konstytucji nie jest konieczna, natomiast należy przestrzegać aktualnie funkcjonującej ustawy zasadniczej.

Historia nauczyła nas, że konstytucja Polski winna nie tylko odpowiadać swoim czasom, ale i służyć przyszłości, usprawniając państwo i zapewniając pomyślność obywateli. Aktualna Konstytucja RP wymaga poważnych zmian dotyczących ochrony praw jednostki i państwa. Zmiany te winny zawierać instrumenty prawne do prowadzenia suwerennej polityki wewnętrznej i zewnętrznej polskiego państwa oraz jego bezpieczeństwa, jak również do współdecydowania obywateli o ich własnym losie.

Po II wojnie światowej krytykę konstytucji kwietniowej chętnie wykorzystali polscy komuniści, utrzymując pod koniec wojny, że rząd Polski w Londynie opiera się na konstytucji faszystowskiej i nie ma prawa reprezentowania narodu. Tylko oni – opierając się na konstytucji marcowej – mieli prowadzić naród do demokracji i szczęścia.